Coś tak w nas się wierciło, coś drapało... i w końcu sprawiło, że wracamy do podcastów ;)

Zaczynamy od zmiany naszego podejścia do roli ultrasonografii u pacjentów z otyłością — od postrzegania tkanki tłuszczowej jako przeszkody w badaniu, po wykorzystanie USG jako narzędzia diagnostycznego i monitorującego (ocena stłuszczenia wątroby, tłuszczu podskórnego i trzewnego, naczyń, tarczycy, pęcherzyka żółciowego i znaczenie elastografii). 

Co trzeba wiedzieć, by we właściwy sposób wykorzystać badanie usg u pacjentów, u których podejrzewamy wzmożone ciśnienie śródczaszkowe? W czym badanie usg może nam pomóc i gdzie jest granica możliwości tego badania? O tym opowiadamy w ostatnim odcinku naszego podcastowego cyklu o ultrasonografii oka ;)

Czasem jedno krótkie przyłożenie głowicy usg do oka znaczy dla losów pacjenta więcej, niż wiele słów i niejedno skierowanie, które wystawimy. Wystarczy tylko znać granice swoich umiejętności i wiedzieć czego szukamy ;)

Słuchając tego podcastu, narządem słuchu odbieramy opis obrazu narządu wzroku, uzyskany za pomocą niesłyszalnego dźwięku. Choć brzmi to dość skomplikowanie, to dużo prościej już nie można ;)

Oko to narząd wrażliwy, przez co wymaga specjalnego traktowania podczas badania usg. A choć wszyscy jesteśmy przekonani, że usg jest badaniem bezpiecznym, to jednak fala dźwiękowa jest obdarzona energią, która może potencjalnie zaszkodzić wrażliwym tkankom. Dlatego ten odcinek naszych podcastów poświęcamy aspektom bezpieczeństwa podczas badania usg. Opowiemy jakie wartości indeksu termicznego (TI ang. thermal index) i indeksu mechanicznego (MI ang. mechanical index) należy ustawić przed przystąpieniem do badania oka i o czym mówią te wskaźniki.

Oko - narząd niewielki, ale zasługujący na szczególną uwagę. I wcale nie chodzi nam o ostrość wzroku lekarza uzbrojonego w głowicę ultrasonograficzną. Tym razem, w tym i kilku kolejnych podcastach, chcemy opowiedzieć o tym, co każdy ultrasonografista (nie tylko okulista) może dostrzec w oku pacjenta. 

Czy nadchodzi kres ultrasonografii, którą tak dobrze znamy i na naszych oczach inteligentne algorytmy analizy obrazów usg zastąpią naszą pracę? A może, zamiast zerkać w przyszłość z niepokojem, warto doskonalić własne sieci neuronowe i budować dobre relacje z innymi ultrasonografistami? 

Dla wielu ultrasonografistów temat nowego odcinka naszego podcastu może być sporym zaskoczeniem, bo kto z nas kiedykolwiek słyszał o badaniu ultrasonograficznym wykonywanym post mortem?

"Panie doktorze! Bo ja mam trzy nerki!" Ileż to razy w gabinecie usg słyszeliśmy takie stwierdzenie? Czym jest ta dodatkowa nerka? Kiedy obraz usg podwójnej nerki powinien wzbudzić naszą ultrasonograficzną czujność?

Czy dodatkowa tętnica nerkowa to dodatkowy problem dla pacjenta i ultrasonografisty, czy tylko wariant rozwojowy, który można pominąć, wydając wynik badania? 

Niby dodatkowa, bo często choruje jak ta "właściwa", zwłaszcza gdy obserwujemy stany zapalne ślinianek przyusznych. Ale niech nas nie zwiedzie jej bliskie położenie względem ślinianki przyusznej! Bo choć dodatkowa, to ma własny "rodowód embriologiczny", własne unaczynienie i cechuje się nieco innym ryzykiem złośliwości pojawiających się w niej zmian ogniskowych.

Dodatkowa ślinianka, śledziona, nerka, żyła czy tętnica to tylko niektóre z ponadliczbowych struktur, które mogą być wyzwaniem dla ultrasonografisty. Jak odróżnić nic nieznaczący wariant rozwojowy od zmiany nowotworowej? Które z dodatkowych narządów i struktur wymagają naszej szczególnej czujności? Tym tematom poświęcimy kolejny cykl naszych podcastów. A zaczynamy od śledziony ;) 

Język polski lubi płatać figle i wzniecać w naszych głowach burzę skojarzeń, które niekoniecznie pasują do zasłyszanej treści. Dlatego uczciwie wyjaśniamy, że tematem tego podcastu nie jest stwardnienie rozsiane ani tym bardziej rumień guzowaty, a stwardnienie guzowate, gdyż to ten zespół chorobowy ściśle łączy ultrasonografię z genetyką ;)

Chromosom 17 i Chromosom 22. Bogactwo ekspresji klinicznej i różnorodność problemów ultrasonograficznych. A w tym wszystkim czujny lekarz uzbrojony w głowicę ultrasonograficzną. O czym rozmawiany tym razem? Zapraszamy do słuchania ;)

Kamica przewodowa, zapalenie wątroby, nowotwory dróg żółciowych - o tych przyczynach hiperbilirubinemii pamięta każdy ultrasonografista. A przecież czasem geny potrafią sprawić "psikusa" i zażółcić powłoki naszych pacjentów. Czy ultradźwięki są wtedy bezbronne, czy też mamy szansę "coś" zobaczyć na ekranie naszych aparatów?

To prawda, że w większości przypadków za podwyższoną echogeniczność wątroby odpowiada jej stłuszczenie, które jest wynikiem czynników środowiskowych. Ale czy każda "jasna" wątroba to wątroba "stłuszczona"? Kiedy, widząc taką wątrobę, warto zajrzeć w geny naszych pacjentów?

W jaki sposób mutacje genetyczne mogą „zamieszać” w ultrasonograficznym obrazie piramid nerkowych? Czy hiperechogeniczne piramidy nerkowe zawsze wiążą się z zaburzeniami funkcji nerek? Jakie kliniczne objawy i cechy fenotypowe naszych pacjentów mogą wskazywać na konieczność oceny nerek? I wreszcie jak poradzić sobie z pacjentami, którzy mają określone mutacje genetyczne i prawidłowy obraz usg?

Torbiele w nerkach są proste, bo ich obraz ultrasonograficzny jest prosty. Chyba że trafimy na torbiele inne niż proste... Ale prawdziwe schody zaczynają się wtedy, gdy torbiele w nerkach, choć wyglądają tak samo, to różnią się genami, które są z nimi powiązane.

Są takie zespoły chorobowe, w których mutacja tylko jednego genu może powodować całe spektrum objawów i znacząco zwiększać ryzyko zachorowania na liczne nowotwory. Doświadczony ultrasonografista jest w stanie takich pacjentów dostrzec. Jednak, żeby było to możliwe, to poza obrazami usg, trzeba posiadać również nieco wiedzy klinicznej ;) 

Można w pełni profesjonalnie wykonać usg piersi i wydać dokładny wynik badania, ale czy to na pewno wszystko, czego oczekuje nasza pacjentka? Bo przecież cała tajemnica szybkiej diagnostyki raka piersi kryje się także w celnie zebranym wywiadzie i trafnie zaplanowanej profilaktyce. A tu nie wolno nam zapominać o genach...

Rak tarczycy, wady rozwojowe i zaburzenia produkcji hormonów to tylko część chorób tarczycy, które mają swoje źródło w mutacjach genetycznych. Tylko jakie to ma znaczenie dla ultrasonografisty?

Być może w przyszłości czeka nas nowa era diagnostyki, gdy za pomocą ultradźwięków zajrzymy w geny naszych pacjentów. Jednak zanim ten moment nadejdzie, zastanówmy się, co dziś łączy ultradźwięki i genetykę i spróbujmy te związki wykorzystać w codziennej praktyce klinicznej.

Zdrowy pacjent to mały problem z opisem, bo przecież większość z nas ma do dyspozycji wzory opisu takiego badania. Gorzej, gdy pojawia się konieczność opisania znalezionych zmian ogniskowych. Czy jest schemat takiego opisu, który byłby wspólny dla różnych narządów?

Czy w opisie badania usg zamieszczać wskazania, z jakimi zgłosił się pacjent? A może wystarczy zmodyfikować wynik i wnioski, aby odnieść się do problemu, jaki sprawił, że pacjent do nas trafił?

Bywa, że pacjent w krótkim czasie zgłasza się na kolejne badanie usg do innego lekarza. Czyni to z różnych powodów. Jak zachować się podczas takiej wizyty? Zajrzeć do poprzedniego wyniku przed badaniem czy po badaniu? A może wcale nie odnosić się do poprzednich wyników badań usg?

Za miesiąc? Może za pół roku? Czy jednak wcale? Na kiedy zlecić kontrolne badanie usg u pacjenta, któremu właśnie wręczamy wynik badania? Nie zawsze jest łatwo podjąć taką decyzję, zwłaszcza jeśli brak jasno określonych wytycznych. Czy "zdrowy rozsądek" to wszystko, co nam pozostaje w takiej sytuacji?

Z czego wynika brak jednoznacznych wniosków w wynikach badań usg? Czy tylko z braku wiedzy badającego lub ograniczeń metody? A może źródeł naszych wątpliwości jest znacznie więcej, a niepewność jest stałym elementem pracy lekarza?

Prawdopodobnie zdecydowana większość z nas każdego dnia próbuje wcielać w życie radę narodowego wieszcza, aby "język giętki powiedział wszystko, co pomyśli głowa". A jednak, mimo ciągłych starań, wyniki badań usg wciąż swoją treścią odbiegają od oczekiwań tych, którzy je czytają...

Czy każdy opis badania usg zdrowego pacjenta powinien wyglądać tak samo? A może warto treść wyniku nieco modyfikować w zależności od widocznych na skierowaniu wskazań do badania?

Co jest lepsze dla osób otrzymujących wynik badania usg: pełny, szczegółowy opis, który zawiera dokładne pomiary? A może skrótowy wniosek w stylu: "Jama brzuszna bez zmian patologicznych" czy też "Zmiana o typie torbieli prostej lewej nerki do dalszej diagnostyki"? Czy istnieje jakiś standard wyniku badania ultrasonograficznego? Gdzie jest złoty środek między "kwiecistym słowotokiem" a "skąpstwem literackim"?

Pacjenci przebierający nogami przed gabinetem usg, kolejka do toalety, nerwowe "dosikiwanie" i szybkie wody dopijanie - zapewne tak niejeden karykaturzysta naszkicowałby powszedni dzień przed naszymi gabinetami. Jak w tym wszystkim znaleźć złoty środek, by móc poprawnie zinterpretować to, co widać na ekranie aparatu usg?

Małe i duże, proste i złożone: w mózgu, tarczycy, piersiach, nerkach i trzustce. Niby takie same, a jednak w każdym narządzie nieco inne. Które kontrolować, o których można zapomnieć, a które trzeba dalej diagnozować?

Jest taki gaz, co życie lekarza utrudnia. Jest taki gaz, co chęć badania odbiera...  Czy da się coś zrobić, aby ten gaz nie przesłonił nam radości z ultrasonografii? 

Małe i duże, liczne, a czasem pojedyncze - prawie zawsze wzbudzają nasz niepokój. Czy słusznie obawiamy się węzłów chłonnych krezkowych? A może one po prostu "mieszkają" w brzuchach naszych pacjentów i są tam u siebie, a ich obecność niekoniecznie oznacza chorobę? Jak zatem patrzeć na węzły chłonne krezkowe, żeby nie przeoczyć choroby? 

Ultrasonografia pogranicza żołądkowo-przełykowego to ultrasonografia pograniczna fizjologii i patologii. Bo ileż to dolegliwości naszych pacjentów możemy wyjaśnić, gdy widzimy prawidłowy obraz ultrasonograficzny - pod warunkiem, że jednocześnie potrafimy z pacjentami rozmawiać! Wiemy, że dla niektórych naszych słuchaczy ten podcast może być nieco kontrowersyjny, jednak po ponownej analizie poglądów prezentowanych w tym odcinku, podtrzymujemy wyrażone przez nas opinie :)

Męki śledzionowe. Czy biegun dolny śledziony to biegun przedni? A może tylny? 🤔 Nie… przecież biegun górny śledziony to biegun tylny 🤦‍♂️. A do tego… winogrona. Jak się w tym wszystkim nie pogubić? Proponujemy posłuchać 😉

Jest czy go nie ma? Usunięty czy tylko obkurczony?

Pęcherzyk żółciowy potrafi być nie lada wyzwaniem również dla doświadczonego ultrasonografisty - niestety, czasem "na własne życzenie"...

Po nitce do kłębka… a może do pępka 😜. Jak nie komplikować sobie - i tak niełatwego - ultrasonograficznego badania wątroby? Jak nie dać się wpuścić w pułapkę nowych technologii oceniających stłuszczenie i zmianę echogeniczności wątroby?

Ultrasonografia płuc miała być prostym badaniem, swoistą "rewolucją" w diagnostyce chorób układu oddechowego. Co poszło nie tak? Dlaczego to, co miało być łatwe, dla wielu z nas jest nieakceptowalne? Czy to problem metody, czy problem naszych (błędnych) oczekiwań? 

Wszystko wydaje się proste, dopóki badanie usg szyi ograniczamy do tarczycy, choć i tu możemy napotkać schody. Ale jak poradzić sobie ze śliniankami, węzłami chłonnymi, migdałkami, no i mięśniami szyi, których wszak człowiek ma niemało... Jak badać, żeby nas to "nie bolało", tylko było pozytywnym wyzwaniem diagnostycznym? 

Dlaczego dla wielu z nas nauka anatomii ultrasonograficznej jest drogą przez mękę? Jak rzeczy trudne uczynić łatwymi? W czym tkwi sekret sprawnie wykonanego badania usg? Gdzie i jak przyłożyć głowicę usg, aby ujrzeć wszystko jasno i wyraźnie? A może to niemożliwe? 

Rozpoczynamy nasz nowy, edukacyjny cykl podcastów, w których opowiemy nieco więcej o ultrasonograficznych "trikach", które warto znać ;)

Mając dobre intencje, ujednolicając proces certyfikacji umiejętności zawodowych oraz umożliwiając rozszerzenie kompetencji lekarzy, można niechcący obniżyć poziom kształcenia oraz utrudnić pacjentom dostęp do badań ultrasonograficznych. Ponadto nie powinno się dyskryminować lekarzy, uniemożliwiając im potwierdzenie swoich umiejętności ultrasonograficznych z powodu posiadanej przez nich specjalizacji medycznej. Legislacja trudna jak … medycyna. Wciąż nie tracimy wiary na szansę wspólnego stworzenie czegoś wartościowego. 

Kontynuujemy nasze rozważania dotyczące Rozporządzenia Ministerstwa Zdrowia o umiejętnościach lekarskich. Naszą rozmową zapewne nieco "wbijamy szpilę" Twórcom rozporządzenia, pokazując brak przygotowania systemu opieki zdrowotnej na konsekwencje tego rozporządzenia i brak gotowego planu szkolenia lekarzy w zakresie umiejętności dotyczących ultrasonografii. Mamy nadzieję, że ta "szpileczka", tudzież nasz "kijek włożony w mrowisko" choć trochę pobudzą naszą społeczność do wspólnej troski o rozwój klinicznej ultrasonografii ;) 

Rozporządzenie o umiejętnościach lekarskich zostało podpisane przez Ministra Zdrowia w czerwcu tego roku. Większość z nas pewnie nawet nie zdążyła zauważyć, że treść Rozporządzenia już obowiązuje. Co to Rozporządzenie zmienia w świecie ultrasonografistów? Wprowadza porządek czy nieco więcej chaosu? Zapraszamy do wspólnej dyskusji ;)

Jeśli spojrzymy wokół nas, to okaże się, że wielu naszych Kolegów po fachu choć raz uczestniczyło w kursach ultrasonografii. Ilu z nich sięga po głowicę usg podczas swojej codziennej aktywności zawodowej i dlaczego tak niewielu?

Zaczęły się wakacje, a my razem z nimi rozpoczynamy nasz wakacyjny cykl podcastów, który poświęcimy kontrowersjom ultrasonograficznym. 

W pierwszym odcinku rozmawiamy o tym, jaki jest rzeczywisty koszt badania ultrasonograficznego... i dlaczego tak wysoki?

Niby już co nieco wiemy o badaniu dopplerowskim, ale sama umiejętność włączenia i poprawnego ustawienia opcji kolorowego dopplera to wciąż za mało. Bo też krew, której przepływ chcemy obrazować, inaczej zachowuje się w naczyniach położonych blisko serca, a inaczej w tych położonych obwodowo. A do tego czasem "wpada w turbulencje", co też ma istotne znaczenie dla ultrasonografisty.

Jeśli potrafimy korzystać z opcji kolorowego dopplera i dopplera mocy, a do tego potrafimy wspierać się nowszymi metodami obrazowania wolnych przepływów naczyniowych, to zapewne nurtuje nas pytanie o sens poznawania tajników dopplera spektralnego. Zastanówmy się wspólnie czy warto uczyć się kolejnej metody oceny przepływów naczyniowych, czy może dotychczasowa wiedza w zupełności nam wystarczy?

Aliasing to zjawisko, które zna każdy ultrasonografista próbujący swoich sił w badaniach dopplerowskich. Ale przyznajmy się sami przed sobą, czy rzeczywiście rozumiemy, jak powstaje ten "kolorowy szum" w świetle obrazowanego naczynia i o czym informuje osobę wykonującą badanie...

Włączamy kolorowego dopplera, ustawiamy bramkę dopplerowską, poprawnie dobieramy wartości PRF i... nadal nie widzimy przepływu w naczyniu, choć przecież on tam jest! W takiej sytuacji, zamiast rzucać głowicą i wybierać się na wycieczkę w Bieszczady, warto posłuchać o kolejnych ważnych ustawieniach dopplerowskich: WF (ang. Wall Filter), wzmocnieniu (ang. gain) i pochyleniu bramki dopplerowskiej.

Regulacja wartości PRF jest jedną z najczęściej używanych opcji optymalizacji obrazu dopplerowskiego. Bo też bez odpowiedniej regulacji częstotliwości powtarzania impulsów (ang. pulse repetition frequency, PRF) nie uda się nam badaniem dopplerowskim poprawnie zobrazować naczyń krwionośnych o różnej prędkości przepływu krwi. Tylko dlaczego, regulując wartości PRF, na ekranie aparatu usg widzimy zmieniające się wartości w cm/s? I jak poprawnie ustawić PRF, żeby pozbyć się zjawiska aliasingu?

W piłce nożnej bramki są dwie. W badaniu dopplerowskim bramka jest tylko jedna, ale przynajmniej możemy zmieniać jej wielkość i lokalizację, a to zdecydowanie ułatwia trafienie do celu, czyli uwidocznienie przepływu w naczyniu krwionośnym. I właśnie o bramce dopplerowskiej oraz innych elementach, które widać na monitorze aparatu usg po włączeniu opcji kolorowego dopplera, rozmawiamy w kolejnym odcinku naszego podcastu ;)

Doppler kolorowy, spektralny i mocy - te trzy opcje badań dopplerowskich zawiera większość współczesnych aparatów usg. Jakie są między nimi zasadnicze różnice? Którą opcję wykorzystamy do oceny prędkości przepływu w naczyniach, a która będzie najlepszym wyborem do oceny wzorca unaczynienia zmiany ogniskowej w tarczycy?

Badanie dopplerowskie, choć wielu z nas wciąż kojarzy się z trudnym i wysokospecjalistycznym badaniem, jest dziś nieodłączną częścią każdego badania ultrasonograficznego. Dlatego też w kolejnych odcinkach naszych podcastów odczarujemy magię tego badania i krok po kroku omówimy podstawy dopplerowskiej oceny przepływów naczyniowych. 

Jeśli prawdą jest, że każdy lekarz to artysta, to ultrasonografistom najbliżej jest do sztuki filmowej ;)

Jak w pamięci aparatu usg zapisać uzyskane obrazy i pętle filmowe zmian, które znaleźliśmy u naszych pacjentów? Na co warto zwrócić uwagę, gdy zapisane obrazy będziemy chcieli udostępnić innemu lekarzowi celem konsultacji? 

Co wspólnego ma regulacja mocy akustycznej (ang. power output) w aparacie ultrasonograficznym z głośnością muzyki, która wydobywa się głośników? Jak zmiana mocy akustycznej wpływa na jakość obrazu usg? I o czym, podczas wykonywania badania usg, informuje nas wartość indeksu mechanicznego oraz termicznego?

Są w naszych aparatach funkcje optymalizacji obrazu, z których nie korzystamy, bo nawet nie rozumiemy, co kryje się za ich nazwą. Chyba najlepszym przykładem jest tu persystencja...

Z ziarnem lub bez… Każdy z nas lubi nieco inny obraz usg, a o gustach podobno nie należy dyskutować. Warto za to porozmawiać, dlaczego na ekranie aparatu usg pojawia się szum i co zrobić, gdy nawet pasjonatom „ziarna” nadmiar szumu zaczyna utrudniać badanie?

Co stanie się z obrazem ultrasonograficznym na ekranie aparatu usg, jeśli fale ultradźwiękowe wyślemy z głowicy nie tylko "do przodu", czyli prostopadle względem czoła głowicy, ale też pozwolimy wiązce ultradźwiękowej "pochylić" się nieco na prawo i lewo? Czy takie "krzyżowe obrazowanie" badanych struktur poprawi jakość uzyskanego obrazu?  

Wewnętrzna harmonia pomaga zachować spokój nawet wtedy, gdy jakość obrazu usg pozostawia wiele do życzenia, a artefakty przesłaniają to, czego szukamy. Tym z nas, którzy czują jej niedosyt, zalecamy skorzystanie z opcji obrazowania harmonicznego. Wszystko stanie się wyraźniejsze, przynajmniej na ekranie aparatu usg...

Cena aparatu usg nie zawsze przekłada się na wysoką jakość obrazowania. Bywa, że to właśnie na tańszym, pozornie gorszym aparacie usg, będziemy mieli lepszy obraz. Bo bardzo często jakość obrazowania zależy od naszych chęci i umiejętności optymalizacji obrazu usg, wykorzystując funkcje, które już posiada nasz niedrogi aparat ultrasonograficzny.

Dlaczego podczas badania usg warto dynamicznie zmieniać częstotliwość fali dźwiękowej wysyłanej przez głowicę ? Jaką częstotliwość wybrać, by lepiej widzieć głębsze struktury, a jaką do obrazowania struktur położonych powierzchownie? Czym różni się rozdzielczość osiowa od poprzecznej i co wspólnego ma z tym wszystkim ogniskowanie fali dźwiękowej?

Nikogo nie dziwi, że program prania dobieramy do tkanin, które chcemy wyprać. Podobnie jest podczas badania usg - obraz na ekranie aparatu usg musi być aktywnie "dostrajany" do narządów, które oceniamy. Dotyczy to również funkcji, które są związane z regulowaniem głębokości (depth) obrazu oraz jego powiększeniem (zoom). 

Jaśniej, a może ciemniej? Jak odpowiednio dobrać wzmocnienie (ang. gain) na ekranie aparatu usg. Czy wystarczy ustawić właściwe wzmocnienie na początku badania, czy też musimy co chwila kręcić tym pokrętłem? I po co nam suwaki TGC?

Rozpoczynamy nowy cykl naszych podcastów. Tym razem zmierzymy się z obsługą aparatów usg. Porozmawiamy o tym, do czego służą różne guziki i suwaki w aparatach usg. I wspólnie poznamy funkcje optymalizacji obrazu, które warto wykorzystać podczas obrazowania ultrasonograficznego.

Przyglądając się historii rozwoju światowej ultrasonografii, nie powinniśmy zbyt pochopnie pomijać polskiego wkładu w rozwój tej fantastycznej metody diagnostycznej. A jest się czym chwalić! Bo to właśnie w Polsce powstał jeden z pierwszych na świecie ultrasonografów.

Scenariusz i reżyseria: Tomasz Batko i Mateusz Kosiak 

Muzyka: Chopin, Polonaise in A flat major 'Heroique', Op. 53. Paul Pitman

Udźwiękowienie: Studio eduson.pl

Głosów użyczyli: Tomasz Batko i Mateusz Kosiak 

Już w połowie lat pięćdziesiątych dwudziestego wieku ultrasonografia zaczęła skupiać wokół siebie lekarzy różnych specjalizacji. A to owocowało powstawaniem kolejnych towarzystw naukowych, które łączyły lekarzy oraz naukowców zafascynowanych  diagnostycznym i terapeutycznym potencjałem ukrytym w ultradźwiękach.

Scenariusz i reżyseria: Tomasz Batko i Mateusz Kosiak 

Muzyka: Goldberg Variations, BWV 988 - 26 - Variatio 25 a 2 Clav.

Udźwiękowienie: Studio eduson.pl

Głosów użyczyli: Tomasz Batko i Mateusz Kosiak 

Bez współpracy świata nauki i świata przemysłu nie byłoby dzisiejszych aparatów usg. A firmy, które dziś kojarzą się nam z nowymi technikami obrazowania ultrasonograficznego, być może nadal zajmowałyby się produkcją wysokiej jakości drucianych koszy na ziemniaki…

Scenariusz i reżyseria: Tomasz Batko i Mateusz Kosiak 

Muzyka: Beethoven: Violin Concerto in D major, Op. 61 - II. Larghetto

Udźwiękowienie: Studio eduson.pl

Głosów użyczyli: Tomasz Batko i Mateusz Kosiak 

Zachwyceni osiągnięciami pionierów ultrasonografii z naszej części świata zapominamy, jak ważne były odkrycia, których dokonywali pionierzy ultrasonografii pochodzący z kraju kwitnącej wiśni...

Scenariusz i reżyseria: Tomasz Batko i Mateusz Kosiak 

Udźwiękowienie: Studio eduson.pl

Głosów użyczyli: Tomasz Batko i Mateusz Kosiak 

Sakuya2 by PeriTune | http://peritune.com Creative Commons Attribution 3.0 Unported License https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/deed.en_US Music promoted by https://www.chosic.com/free-music/all/

Historia ultrasonografii w ginekologii i położnictwie rozpoczęła się pod koniec lat pięćdziesiątych dwudziestego wieku. A jej właściwe początki wyznaczają badania nad ultradźwiękami, które Ian Donald, ginekolog i położnik, prowadził między innymi w zakładzie kotlarskim…

Scenariusz i reżyseria: Tomasz Batko i Mateusz Kosiak 

Udźwiękowienie: Studio eduson.pl

Głosów użyczyli: Tomasz Batko i Mateusz Kosiak 

Music by audionautix.com Ophelia's Blues

Joseph Holmes, lekarz i pionier ultrasonografii, nie tylko współtworzył kolejne, coraz lepsze aparaty usg. Posiadał też wyjątkową zdolność skupiania wokół siebie lekarzy o różnych zainteresowaniach, dzięki czemu do dziś ultrasonografia łączy, a nie dzieli, lekarzy różnych specjalności.

Sam MacGyver mógłby pozazdrościć inwencji twórczej pionierom ultrasonografii. Bo kto z nas wpadłby na pomysł, który wykorzystał Douglass Howry, aby z koryta do pojenia koni zrobić jeden z pierwszych ultrasonografów?

John Wild i John Reid - chirurg i inżynier - oto duet, który stworzył pierwszy aparat usg obrazujący ludzkie tkanki w dwóch wymiarach. 

Scenariusz i reżyseria: Tomasz Batko i Mateusz Kosiak 

Muzyka: Carnival Overture, Op. 92  (For Military Band  - Herbert Lincoln Clarke). Colonel Bogey March

Udźwiękowienie: Studio eduson.pl

Głosów użyczyli: Tomasz Batko i Mateusz Kosiak 

Młody, przystojny, a do tego piekielnie zdolny lekarz w wojskowym mundurze - porucznik George Ludwig, człowiek, który opracował pierwszy aparat usg umożliwiający wykrywanie złogów w pęcherzyku żółciowym. 

Scenariusz i reżyseria: Tomasz Batko i Mateusz Kosiak 

Muzyka: George Gershwin, Rhapsody in Blue

Udźwiękowienie: Studio eduson.pl

Głosów użyczyli: Tomasz Batko i Mateusz Kosiak 

Dziś wydaje się to dziwne, że prototyp ultrasonografu, stworzony przez Karla Dussika, miał służyć obrazowaniu głowy u pacjentów z guzem mózgu. I choć ten „pierwszy ultrasonograf” nie spełnił pokładanych w nim nadziei, to i tak Karl Theodor Dussik został uznany za ojca diagnostyki ultradźwiękowej.

Scenariusz i reżyseria: Tomasz Batko i Mateusz Kosiak 

Muzyka: Scott Joplin - Kismet Rag

Udźwiękowienie: Studio eduson.pl

Głosów użyczyli: Tomasz Batko i Mateusz Kosiak 

Diagnostyka obrazowa to nie wszystko, na co stać ultradźwięki! Robert Wood, William Fry, Alfred Loomis już ponad sto lat temu, prowadząc obserwacje biologicznych efektów, jakie wywoływały fale dźwiękowe o wysokiej energii, zdali sobie sprawę, że należy podjąć badania nad wykorzystaniem ultradźwięków w terapii różnych chorób. I choć wówczas nie wszystko poszło zgodnie z planem, to dziś jesteśmy świadkami, jak historia medycyny kolejny raz łączy się z teraźniejszością.

Gdyby tylko można było cofnąć czas! Ile katastrof udałoby się dzięki temu uniknąć? Może wówczas nie zatonąłby Titanic? Może… Ale to niemożliwe. Jednak katastrofa Titanica, podobnie jak I Wojna Światowa, przyspieszyły prace nad stworzeniem pierwszych sonarów. A stąd pozostał już tylko krok do opracowania pierwszych aparatów usg.

Scenariusz i reżyseria: Tomasz Batko i Mateusz Kosiak 

Muzyka: Richard Wagner - Die Walküre, WWV 86B - Fantasie

Udźwiękowienie: Studio eduson.pl

Głosów użyczyli: Tomasz Batko i Mateusz Kosiak 

Gwiazdy, jadący pociąg i waltornia oraz geniusz Christiana Dopplera i Christophorusa Buys Ballota - to wszystko było potrzebne, aby dziś każdy aparat ultrasonograficzny miał opcję dopplerowskiego obrazowania naczyń. 

Zwykły kawałek kryształu w rękach braci Curie stał się kamieniem filozoficznym ultrasonografii - szlachetnym minerałem, który pod wpływem impulsu elektrycznego ma moc słać fale dźwiękowe w głąb ludzkiego ciała. 

Głuchy kompozytor okrzyknięty jednym z największych twórców muzycznych wszech czasów, fizyk uderzający w kościelny dzwon w toni Jeziora Genewskiego i ekscentryczny matematyk płynący w górę Nilu z nowo poślubioną niewiastą - trzy wielkie osobistości XIX wieku, które swoją fascynacją dźwiękiem przyczyniły się do rozwoju ultrasonografii... 

Pod koniec XVIII wieku Europa zachwycała się „Czarodziejskim fletem”, ostatnią operą Wolfganga Amadeusza Mozarta. W tym samym czasie u podnóży Apeninów sowa płomykówka, nietoperze oraz Lazzaro Spallanzani i Louis Jurine kładli podwaliny pod rozwój ultrasonografii…

Historia i Teraźniejszość nie u wszystkich budzą emocje. Bo trudno mieć emocjonalny stosunek do nieznanych wydarzeń z przeszłości. A tak niestety bywa, gdy rozmawiamy o ultrasonografii. Ale my to zmienimy w nowym cyklu naszych podcastów, odsłaniając karty historii, które sprawiły, że ultrasonografia stała się „stetoskopem" współczesnej medycyny. 

Choć wrze w nas mickiewiczowski duch młodości, to pamiętajmy, że jest granica, której nawet ultrasonografia nie jest w stanie przekroczyć...

Ultrasonografia to sztuka czy rzemiosło? A może jedno i drugie? I jaką rolę w drodze do mistrzostwa odgrywają dobrze wyuczone nawyki?

Ultrasonograficzna ocena unaczynienia zmian ogniskowych i narządów nie zawsze jest tym samym, co "badanie dopplerowskie". A to naszym zdaniem wystarczający powód, żeby słowo "unaczynienie" umieścić w Ultrasonograficznym Leksykonie Pojęć Nieoczywistych ;) 

Miękki, spoisty, kruchy, włóknisty, zdrowy lub chory: miąższ. I chyba nic więcej dodawać nie trzeba, bo każdy, kto chwyta po głowicę usg, musi znać kryteria prawidłowego obrazu ultrasonograficznego miąższu badanych narządów.

Dla jednych to osobliwość związana z badaniem usg, dla innych niedoskonałość i źródło fałszywych informacji. A w naszym Leksykonie to jedno z pierwszych i najważniejszych słów związanych z ultrasonografią, nie tylko dlatego, że na "a"...

Dyskretne lub wielokolorowe, płaskie, karbowane, czasem delikatne, innym razem grube i pomarszczone. Ponoć wiele mówią o Właścicielce, ale nie dajmy się zwieść, wszak "nie szata zdobi człowieka"... Oceńmy ją z zewnątrz i zajrzyjmy, co kryje w środku. Bo w ultrasonografii jak w życiu - torebka to nie tylko dekoracja...

Jest dowodem naszego istnienia lub miejscem wytchnienia. Czasem jego brak wiele zmienia, zwłaszcza gdy szuka go ultrasonografista…

Migotania, wirowania, myszki Miki czy ślizgania - każdy z tych objawów może nam pomóc lub przeszkodzić w interpretacji obrazu usg. Bo tak jak dobra wróżka umie odczytać przyszłość z kart, tak dobry ultrasonografista rozumie, co dany objaw oznacza i potrafi tę wiedzę przekazać pacjentowi.

Czym się różni podatność na naciski z zewnątrz od podatności na ucisk i co to wszystko ma wspólnego z ultrasonografią? Odpowiedź na tak zadane pytanie można znaleźć jedynie w Ultrasonograficznym Leksykonie pojęć Nieoczywistych ;)

To właściwie nie jest jedno słowo, ale leksykalny tryptyk oraz kwintesencja języka ultrasonograficznego. Odkrywanie znaczenie tego słowa jest jak układanie kostki Rubika: niby tylko trzy elementy w rzędzie, a nie jest łatwo wszystko dopasować ;)

Jest czas pracy i czas odpoczynku. I dobrze się dzieje, jeśli granica oddzielająca te dwa stany naszej aktywności jest wyraźna. Bo wszelkie zatarcie granic, szczególnie w obrazach ultrasonograficznych, może być niepokojącym objawem. Dlatego, szanując czas letniego odpoczynku, w lżejszym, wakacyjnym tonie prezentujemy kolejne pojęcia z naszego ultrasonograficznego leksykonu ;)

Nadobojczykowy, podobojczykowy, pachowy, biodrowy, podkolanowy... dół. Trzy litery i mnóstwo treści. A do tego podwójnej i niesymetrycznej. Bo przecież prawy nie jest tym samym, co lewy!

Jakże wiele treści (ultrasonograficznej) może kryć się w treści pokarmowej! Jednak pamiętajmy, że choć ocena treści w badaniu usg odbywa się „tu i teraz”, to treść opisu badania ultrasonograficznego pozostaje „na długo”. Bo treść w ultrasonografii ma znaczenia wielowymiarowe...

Ultrasonograficzne oblicze blizny to nie tylko „ślad po zagojeniu rany”. Bo blizny można też odnaleźć w wątrobie, nerkach, gruczole piersiowym, choć pacjent nie przebył żadnego zabiegu. Warto posłuchać i poszukać…

Ściana, podobnie jak średniowieczny mur, może być fortyfikacją trudną do pokonania, ale nie dla doświadczonego ultrasonografisty. Bo doświadczony ultrasonografista wie, że w ścianie, widocznej na ekranie aparatu usg, kryje się klucz do rozwiązania wielu tajemnic naszych pacjentów. I choćby z tego powodu warto opanować to słowo zawarte przez nas w Ultrasonograficznym Leksykonie Pojęć Nieoczywistych...

Zapewne można pisać prościej i bardziej bezpośrednio, ale naszym zdaniem słowo "dziura" nie oddaje tej subtelnej, ultrasonograficznej elegancji, która jest zawarta w kolejnym pojęciu z naszego Leksykonu Pojęć Nieoczywistych...